ನವರಾತ್ರಿ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಆರಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಿಯ ಹಿನ್ನಲೆ
ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ ದೇವಿಯೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು “ಕು” (ಸ್ವಲ್ಪ), “ಉ” (ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ), “ಅ” (ಸೃಷ್ಟಿ), “ಮಾಂಡ” (ಅಂಡ) – ಅಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಗು ಮೂಲಕವೇ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವಳು. ಇವರು ಸೂರ್ಯಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ, ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪ. ಅಷ್ಟಬಾಹು (ಎಂಟು ಕೈಗಳು) ಇದ್ದ ಕಾರಣ “ಅಷ್ಟಭುಜಾ” ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಗೃಹದ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ. ಹಾಲಿನ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆ ಹಾಸಿ, ಮೇಲೆ ಕುಷ್ಮಾಂಡಾ ದೇವಿಯ ಪ್ರತಿಮೆ/ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು.
ಹಾಲು, ಗಂಧ, ಹೂವು, ದೀಪ, ಧೂಪದಿಂದ ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಣ್ಣು-ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಮಂತ್ರ
“ಓಂ ದೇವಿ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾಯೈ ನಮಃ” ಎಂದು ಜಪಿಸಬೇಕು.
ದೇವಿಯ ಬಣ್ಣ
ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಬಣ್ಣ.
ಇಷ್ಟವಾದ ಹೂ
ಜವಂತಿ (ಚೆಂಡುಹೂವು) ದೇವಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ.
ನೈವೇದ್ಯ
ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿದ ಪೊಂಗಲ್, ಬೂದಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರ, ಬೆಲ್ಲ ಮಿಶ್ರಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಮರ್ಪಿಸಲು ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಠಾಯಿ ಕೂಡ ಪ್ರಿಯ.
ಈ ದಿನ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ ಆರೋಗ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಶಕ್ತಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿಕೆ.
