ದೇಶದಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಷ್ಟೇ ಜೋರಾಗಿದ್ದರೂ, ಗಲ್ಲಿಯ ಟೀ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮಾಲ್ಗಳವರೆಗೆ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರ ಇಂದಿಗೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಭೌತಿಕ ನಗದಿನ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಕಳ್ಳನೋಟುಗಳ ಪಿಡುಗು ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೆಡಿಸಿದೆ. ಹಗಲಿರುಳು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಈ ಖದೀಮರ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಶಾಶ್ವತ ಬ್ರೇಕ್ ಹಾಕಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI) ಈಗ ಒಂದು ಜಬರ್ದಸ್ತ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಸದ್ಯ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೈಟೆಕ್ ‘ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ (ಪಾಲಿಮರ್) ನೋಟುಗಳನ್ನು’ ತರಲು ಆರ್ಬಿಐ ಗಂಭೀರ ಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಖದೀಮರ ಕಣ್ಣು ಈಗ 500 ರೂಪಾಯಿ ಮೇಲೆಯೇ: ಆರ್ಬಿಐ ವರದಿಯ ಶಾಕಿಂಗ್ ರಿಪೋರ್ಟ್!
ಆರ್ಬಿಐ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯವೊಂದು ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ಹಾವಳಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ 500 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಕಳ್ಳನೋಟುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಬರೋಬ್ಬರಿ ಶೇಕಡಾ 20.5 ರಷ್ಟು ಜಿಗಿತ ಕಂಡಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ 2,000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾಯವಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಖದೀಮರು ಈಗ 500 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟು ಕಳ್ಳನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಪಾಲು ಅಂದರೆ ಶೇಕಡಾ 62 ರಷ್ಟು ಕೇವಲ 500 ರ ನೋಟುಗಳೇ ಆಗಿರುವುದು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
ಏನಿದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟ್? ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನ?
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾವೀಗ ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ನೋಟುಗಳು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ್ದಲ್ಲ, ಅವುಗಳನ್ನು ಶೇ. 100 ರಷ್ಟು ಹತ್ತಿಯಿಂದ (ಕಾಟನ್) ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈಗ ಬರಲಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ‘ಪಾಲಿಮರ್ ಸಬ್ಸ್ಟ್ರೇಟ್’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷವಾದ, ಮೃದುವಾದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪದರದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನೋಟುಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆದರೂ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳಿಗಿಂತ ಇವು ಕನಿಷ್ಠ 2 ರಿಂದ 4 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವ 3D ಹೋಲೋಗ್ರಾಮ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್ ಮಾದರಿಯ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಫೀಚರ್ಗಳನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡುವುದು ಕಳ್ಳನೋಟು ದಂಧೆಕೋರರಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯದ ಮಾತು!
ಜಗತ್ತಿನ 60 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮಾಡೆಲ್ ಸಕ್ಸಸ್: ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಶುರುವಾಗಿದೆ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟೆಂಡರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಬಳಕೆ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೊಸದೇನಲ್ಲ. 1988ರಲ್ಲೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಬ್ರಿಟನ್, ಕೆನಡಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ, ಮಲೇಷ್ಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶಗಳು ಪಾಲಿಮರ್ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಆರ್ಬಿಐನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ‘ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟ್ ಮುದ್ರಣ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್’ (BRBNMPL) ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಪಾಲಿಮರ್ ಶೀಟ್ಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಟೆಂಡರ್ ಕರೆದಿದ್ದು, ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸಗಳು ಚುರುಕಾಗಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದಿಂದಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಎಂಟ್ರಿ: ಮೊದಲು ಬರುವುದು ಯಾವ ನೋಟುಗಳು?
ಆರ್ಬಿಐ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಕ್ರಾಂತಿ ದಿಢೀರ್ ಎಂದು ಇಡೀ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಕೊಳಕಾಗಿ ಹರಿದು ಹೋಗುವ ₹10 ಮತ್ತು ₹20 ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಆಯ್ದ ಕೆಲವು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ. ಈ ಪೈಲಟ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನ ಯಶಸ್ಸು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಈ ನೋಟುಗಳು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, 2027ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಆರ್ಬಿಐ ಬ್ಲೂಪ್ರಿಂಟ್ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ.
ಸವಾಲುಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿಲ್ಲ: ಎಟಿಎಂ ಯಂತ್ರಗಳ ಮರುಜೋಡಣೆಗೆ ಬೇಕು ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೂಪಾಯಿ!
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿ ತರುವುದು ಕಳ್ಳನೋಟು ತಡೆಗೆ ರಾಮಬಾಣ ಹೌದಾದರೂ, ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭದ ಮಾತಲ್ಲ. ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದರೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಎಟಿಎಂ (ATM) ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ರೀ-ಕ್ಯಾಲಿಬ್ರೇಷನ್ (ಮರುಜೋಡಣೆ) ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಎಟಿಎಂಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ ವ್ಯಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ವಿಭಿನ್ನ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ, ಅತಿಯಾದ ಉಷ್ಣಾಂಶವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು ಆರ್ಬಿಐ ಮುಂದಿದೆ.
ಜೂನ್ 30ರ ಗಡುವು ಬಗೆಗಿನ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಗಾಸಿಪ್ ನಂಬಬೇಡಿ: ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳ ಕಥೆ ಏನಾಗುತ್ತೆ?
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳ ಸುದ್ದಿ ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ “ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಜೂನ್ 30 ಕೊನೆಯ ಗಡುವು, ಆಮೇಲೆ ಹಳೆ ನೋಟು ಬ್ಯಾನ್ ಆಗುತ್ತೆ” ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಗಳು ಹರಿದಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಬ್ಯೂರೋ (PIB) ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ನೋಟುಗಳು ಬಂದ ತಕ್ಷಣ ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳು ಅಮಾನ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ನೋಟುಗಳೆರಡೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿವೆ. ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೂಲಕ ವಾಪಸ್ ಹೋಗುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಯಾವುದೇ ಗಡುವಿನ ಭಯ ಬೇಡ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಹೊಸ ಕವಚ: ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರ್ವಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ!
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ನೋಟಿನ ಭೌತಿಕ ರೂಪದ ಬದಲಾವಣೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಇದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ನಕಲಿ ನೋಟುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತ ಹೂಡುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕವಚವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹರಿದು ಹೋದ ನೋಟುಗಳ ನಾಶ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್ಬಿಐ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣ ಇದರಿಂದ ಉಳಿತಾಯವಾಗಲಿದೆ. ಕಳ್ಳನೋಟು ಮುಕ್ತ ಭಾರತದ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವ ಭಾರತದ ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಹೊಸ ಯುಗ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಯಶಸ್ಸು ತಂದುಕೊಡಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಿದೆ
